Düş Ağacı Çocukları Manifestosu
Bir Başlangıç Meselesi…
Düş Ağacı Çocukları Anaokulu, bilginin yukarıdan aşağıya aktarıldığı ve çocuğun pasifleştirildiği bir eğitime, alternatif çember üretir.
Çocuğu merkeze alan, onu yaratıcı bir birey olarak gören ve özneleştiren bir öğrenme yolunu savunuruz.Bunun için Orman Okulu-Finlandiya-Waldorf-Reggio Emilia-Montessori ve High scope gibi klasik Milli Eğitim Bakanlığı müfredatının yanı sıra alternatif eğitim ve öğretim yöntemlerini bütünleştirmeye ve tek çatıda toplamaya çabaladık.
Mutlu olmanın herkes gibi olmaktan geçmediğini biliriz.
Sadeliği gösterişin, kendin olmayı yarışmanın, niteliği niceliğin önüne koyarız.
Bizim için her çocuk biriciktir.
Bu biricikliği kıyasla değil; merakla, deneyimle ve keşifle görünür kılmayı seçeriz.
Yalnızlıkları ,birlikte düşünen ve üreten topluluklarla değiştiririz.
Rekabetten değil dayanışmadan, ayrışmadan değil bağ kurmaktan besleniriz.
Eğitimi yalnızca zihnin doldurulması olarak görmeyiz.
Kafa, yürek ve el birliğini; düşünmenin, hissetmenin ve üretmenin eş zamanlı olduğu bir öğrenmenin alanını açarız.
Anaokulunda yapılması gerekenler listelerine değil çocukların akışına uyumlanabilen keyifli günler hayal eder,
çizgi filmlerle değil masallarla, boyama kitaplarıyla değil boyayla , müzik çalarlarla değil insan sesiyle şarkı olmalarına ışık oluruz. Ödül ve ceza ile değil yaşamı içselleştirerek var olmalarına tanıklık ederiz. “Hava soğuk çıkamayız”larla değil, yağmurda topraktan gelen su sesi de dahil her mevsimi yaşamalarına olanak tanırız.
Sağlıklı yemekler yemelerine, kıyafetten sabuna kadar herşeyi planlamaya ,paketli gıda girmediği gibi zararlı hiçbir kimyasalla temas etmemelerine, yetişkinlerin onları korumak için gerçek bir çaba içinde olmalarına niyet ettik.
Ebeveynlerin yargılanmadığı, oryantasyonun kabusa dönüşmediği, çocuğu merkeze aldığı gibi ebeveyni de özgürce içine davet eden, şeffaf, samimi ve destekleyen bir yapı düşledik.
Yani çocuklarla olduğu gibi ebeveynlerle de her an el ele olmaktan keyif almaya , daha sık görüşmek için çabalamaya parmak kaldırdık.
Çünkü bizce eğitim,çocuğun kendisi olabildiği,kendi ışığını büyüterek yolunu bulabildiği ve dünyayla anlamlı bir bağ kurabildiği yerdir.
Düş Ağacı Çocukları, çocuğun doğuştan getirdiği potansiyele saygı duyan bir yaklaşımla kuruldu.
Burada çocuklar kalıplara sokulmaz; gözlemlenir, desteklenir ve kendi yollarını bulmaları için alan açılır.
Düş Ağacı Neyi Büyütür?
Yön verilen değil, değer verilen çocukluğu,
Öğretilen değil, keşfeden çocuğu,
Acele ettirilen değil, kendi ritminde gelişen çocuğu,
duygusu, bedeni ve sınırları ciddiye alınan çocuğu ,
Çocuğun güçlü yönlerini,İlgi alanlarını,Zorlandığı noktaları..
Düş Ağacı çocuklarında iklim:
Hata, öğrenmenin parçasıdır.
Bizde çocuklar yarışmaz.
Zamanla büyür,sessizce güçlenir.
Çünkü çocukluk aceleye gelmez.
erken çocukluk dönemini hızlandırmadan,
çocuğun kendi ışığıyla ve hızıyla büyümesine fırsat tanımaktır.
Düş Ağacında Çocuk Nasıl Görülür?
• Tamamlanması gereken bir proje değil
• Yarışacak bir birey değil
• Kendi temposu ve ritmiyle büyüyen
• Sorularını soran,problemlerini çözen ve kendi yolunu inşa eden
Biz çocuğun doğal gelişim ritmine saygı duyarız.
Biz Ne Yapmıyoruz?
• Çocukları yarışa sokmuyoruz.
• Akademik vaat vermiyoruz.
• Başvuran her aday aileyi kabul edemeyebiliyoruz.
• Günlük ödev, ezber, performans beklentisinde olmuyoruz.
• “Bugün ne keşfetti?” sorusuna alternatif “Bugün ne öğrendi?” demiyoruz.
• Ceza vermiyoruz.
• Etiketlemiyoruz.
Biz Ne Yapıyoruz?
• Güvenli ve sade bir ortam sunuyoruz.
• Oyunu, rutini ve doğayı merkeze alıyoruz.
• Her çocuğun temposuna saygı duyuyoruz.
• Aylık ailelerimizle bireysel gelişim toplantısı yapıyoruz.
• Gelişim odaklı geri bildirim veriyoruz.
• Fotoğraf ,anlık mesajlaşma değil süreç anlatımı yapıyoruz.
• ‘Neden ağlıyorsun?’ değil, ‘Şu an ne hissediyorsun?’ diye soruyoruz.”
• Bağımsızlık ,özgüven,özbakım ve özyeterliliklerini geliştirmeyi önceliyoruz.
• Sakin ve aynalayan sınırlar koyuyoruz .
• Davranış düzenleme, ilişki ve tekrar ile sınırları belirliyoruz.
Özetle;
Çocukların bedensel, sosyal-duygusal, dil, bilişsel ,akademik ve öz bakım gelişimlerini, bireysel farklılıklarını gözeterek kapsayıcılıkla destekleyerek;
öğrenmeye karşı olumlu tutum geliştirmelerini sağlıyoruz.
Düş Ağacı köyünde sistem;
Orman Okulu/Finlandiya/Waldorf/Reggio Emilia/Montessori ve High scope kesişiminde;
• Çocuk merkezli
• Oyun temelli
• Keşfetmeye dayalı
• Yaparak–yaşayarak öğrenme
• Süreç odaklı değerlendirme
Düş Ağacında:
• Çocuklar ezberlemez, keşfederken öğrenir.
• Öğretmen anlatmaz, eşlik eder.
• Başarı değil, gelişim önemlidir.
Düş Ağacında başarı ne Değildir?
• Sessiz bir sınıf değildir
• Çok ürün değildir.
• Çok etkinlik değildir.
Her Düş ağacı çocuğu:
• Kendini güvende hisseder.
• Değerli olduğunu bilir.
• Öğrenmeyi sever.
Düş Ağacının Liderleri:
• Anlatan değil
• Gözlemleyen
• Müdahale etmeyen
• Zamanında yönlendiren
• Günlük gözlem notu tutan
• bireysel gelişimi izleyen
• veliye not–etiket değil gelişim dili kullanan
• çocuğu “düzeltmeyen”, anlayan
• Ayda 1 ebeveynle bireysel gelişim toplantısı yapan
• kalıplara sokmayan,gözlemleyen, destekleyen ve kendi yollarını bulmaları için alan açan eşlikilerdir.
Her Lider:
• Haftalık gözlem notu tutar
• Ayda 1 pedagojik toplantı yapar
• Gözlem formları tutar
• Gelişim takip çizelgeleri düzenler
• Portfolyo çalışmaları sunar
• Kendini değerlendirir,geliştirir.
• Akademik ölçme yapmaz , gelişimi izler.
• Çocuk zorlanmadıkça yardım etmez.
• Hata yapmasına izin verir.
• Süreci sonucun önüne koyar.
Düş Ağacında Günün Akışı Nasıldır?
• Gün çocuğun liderliğinde başlar.
• Oyunla öğrenme desteklenir.
• Sessizlik ve farkındalıkda öğrenmenin parçasıdır.
• Gün ritimle kapanır.
• Çocuk “sonra ne olacak?” kaygısı yaşamaz.
• Gün akışı sabit ve öngörülebilir:
• karşılama
• Açılış çemberi
• keşif zamanı-atölye-materyal zamanı
• sakinleşme
• Doğa ile Bağ
• Toprak, su, bitki, taş ile temas
• Doğa “etkinlik” değil, öğrenme alanı
• Kapanış Çemberi
Düş Ağacı Köyü kime uygun?
• Çocuğunu acele ettirmek istemeyenler
• “Hazırlık”tan çok denge arayanlar
• Az ama nitelikli bir ortam isteyenler
• Veli bilgilendirme toplantılarına katılanlar
• Bireysel gelişim görüşmelerini önemseyenler
• Atölye günlerine dahil olanlar
• Çok iletişim yerine nitelikli şeffaf olanı seçen
• sürecin ortağı olanlar
• Çocuğum “ileride ne olacak?” sorusunu değil
“şu an nasıl hissediyor?” sorusunu soran
• Ağlayan çocuğu başarısız ve yetersiz saymayan
• Yavaş öğrenen çocuğu geri kalmış görmeyen
• Sessiz çocuğun pasif olmadığını anlayan
Kuşlar yüzer,Balıklar uçar,
Bulutlar bazen pembe,bazen siyah;
Çocuklar hep oynar,
çocukluk hep orda bir yerde…
Düş Ağacı Çocukları Kurucusu
Çocuk Gelişim ve Özel Eğitim Uzmanı
Uzm.Ezgi Karayazı